Plan mode, auto mode en toestemming in Claude Code

Claude Code heeft vier standen waartussen je wisselt, en die bepalen wat Claude zonder te vragen mag doen. Sinds versie 2.1.283 begint een sessie in de terminal in auto mode: Claude werkt door, en een tweede model controleert op de achtergrond de stappen die riskant kunnen zijn. Met Shift+Tab wissel je. Vanuit auto mode kom je eerst in manual mode, dan in accept edits, dan in plan mode en daarna weer in auto mode. Onder het invoervak staat steeds welke stand aanstaat, bijvoorbeeld manual mode on. Welke stand je kiest, hangt af van de klus en van hoeveel je zelf wilt zien. Wat Claude Code in het algemeen is, lees je in Wat is Claude Code?

De vier standen

• Manual mode. Claude leest zonder te vragen, maar vraagt toestemming voor elke aanpassing aan een bestand en voor elk commando dat meer doet dan lezen. In de instellingen heet deze stand default.
• Accept edits. Claude maakt en wijzigt bestanden in je projectmap zonder te vragen, en voert ook eenvoudige bestandscommando’s uit, zoals een map maken of een bestand verplaatsen, kopiëren of weggooien. Voor andere commando’s vraagt hij het nog wel.
• Plan mode. Claude onderzoekt je project en schrijft een plan, maar past niets aan tot jij het plan goedkeurt.
• Auto mode. Claude werkt door zonder je iets te vragen. Bestanden lezen en wijzigen binnen je projectmap gebeurt meteen. Commando’s en alles buiten je projectmap gaan eerst langs een apart model, door Anthropic de classifier genoemd: een beoordelaar die tegenhoudt wat riskant lijkt.

Daarnaast is er een stand zonder enige controle. Volgens Anthropic hoort die alleen thuis in een afgesloten omgeving, zoals een container die je na gebruik weggooit, en dus niet op de server met je echte site. De volledige uitleg staat in de documentatie over de standen.

Wat auto mode wel en niet doet

Auto mode haalt de meeste vragen weg. Gewoon werk in je projectmap loopt door, en alles wat verder reikt, legt Claude Code eerst voor aan de classifier. Die houdt standaard onder meer tegen: code van internet downloaden en meteen uitvoeren, gevoelige gegevens naar buiten sturen, bestanden onherroepelijk weggooien die er al stonden voordat de sessie begon, en git-commando’s die werk weggooien dat nog niet is vastgelegd. Een regel in je instellingen die om toestemming vraagt, blijft ook in auto mode gelden.

Je kunt ook in het gesprek een grens trekken. Zeg je “wacht met live zetten tot ik heb gekeken”, dan neemt de classifier dat mee en houdt hij het live zetten tegen. Zo’n grens staat alleen in het gesprek. Wordt een lang gesprek automatisch samengevat, dan kan hij verdwijnen. Voor een harde grens heb je een regel in de instellingen nodig, en daar kom ik verderop op.

Twee dingen moet je over auto mode weten. Anthropic schrijft er zelf bij dat het minder vragen betekent, maar geen garantie op veiligheid: gebruik het voor klussen waarvan je de richting vertrouwt. En auto mode spoort Claude aan om door te werken zonder tussendoor vragen te stellen. Wil je juist dat Claude eerst vragen stelt, zeg dat dan uitdrukkelijk, of begin in plan mode. Wat er verder mis kan gaan als AI zelfstandig werkt, staat in Automatiseren met AI zonder dat het misgaat.

Plan mode: eerst kijken, dan bouwen

In plan mode onderzoekt Claude hoe je project in elkaar zit en schrijft hij een plan. Aan je bestanden verandert intussen niets. Je komt erin door op Shift+Tab te drukken tot er plan mode on staat, of door /plan voor één opdracht te zetten, bijvoorbeeld /plan voeg een pagina met workshops toe. Wil je een hele sessie in plan mode beginnen, start Claude Code dan met claude --permission-mode plan.

Een voorbeeld. Sanne geeft yogales en wil een pagina met haar workshops, met een link in het menu van alle pagina’s. In plan mode beschrijft ze wat ze wil. Claude stelt twee vragen en laat dan een plan zien met een nieuwe pagina en aanpassingen aan het menu op acht pagina’s. Ook wil Claude een nieuw stijlbestand maken voor de workshopkaarten. Dat wil Sanne niet: de nieuwe pagina moet dezelfde opmaak krijgen als de rest. Ze kiest No, keep planning en zegt dat. Het nieuwe plan klopt, en ze kiest Yes, manually approve edits, zodat ze elke aanpassing nog voorbij ziet komen.

Die twee keuzes horen bij de vraag die Claude Code na elk plan stelt. De derde mogelijkheid is Yes, and use auto mode: dan keur je goed en bouwt Claude het plan in auto mode. Met Ctrl+G open je het plan in een teksteditor, als je het liever zelf herschrijft.

Plan mode kost wel tijd. In zijn adviezen voor Claude Code geeft Anthropic een bruikbare vuistregel: kun je de wijziging in één zin beschrijven, sla het plan dan over. Een kop aanpassen heeft geen plan nodig. Een nieuwe pagina die ook het menu van alle andere pagina’s raakt, wel. Hoe je een groter project voorbereidt voordat er een plan komt, lees je in Van idee naar specificatie.

Welke stand wanneer

Begin met manual mode zolang je Claude Code nog leert kennen. Je ziet dan elke stap voorbijkomen en leert welke stappen bij welke klus horen. Zeg ook af en toe nee, met een korte reden erbij. Dat is leerzamer dan het klinkt, want je ziet hoe Claude zijn aanpak dan bijstelt.

Kies plan mode als een klus meerdere bestanden raakt of als je niet zeker weet hoe het moet. Auto mode past bij werk waarvan je de richting vertrouwt, zoals de uitvoering van een plan dat je net hebt goedgekeurd, of een klus die je al eens samen met Claude in manual mode hebt gedaan. Accept edits is handig als je liever achteraf nakijkt wat er veranderd is, bijvoorbeeld met /diff, dan elke aanpassing vooraf.

Bij alles wat moeilijk terug te draaien is, zoals iets live zetten of bestanden weggooien, wil je zelf meekijken, in welke stand je ook werkt. Dat regel je het best in de instellingen. En zorg dat je kunt terugdraaien als het toch misgaat; hoe dat gaat, staat in Terugdraaien met git.

Je eigen grenzen vastleggen

Naast de stand kun je per soort stap vastleggen wat mag. Daarvoor zijn drie soorten regels. Een allow-regel laat een stap toe zonder te vragen. Een ask-regel dwingt een vraag af, ook in auto mode. Een deny-regel verbiedt de stap, in elke stand. Je zet ze in een instellingenbestand, voor één project in .claude/settings.json in je projectmap. Zo ziet dat eruit als Claude altijd moet vragen voordat hij je site live zet, en het bestand met je wachtwoorden nooit mag lezen:

{
  "permissions": {
    "ask": ["Bash(sudo publish *)"],
    "deny": ["Read(./.env)", "Read(./.env.*)"]
  }
}

In Bash(sudo publish *) staat het sterretje voor alles wat er na sudo publish volgt. In dit voorbeeld is dat het commando waarmee de site live gaat; bij jou kan dat een ander commando zijn. Laat Claude zo’n bestand schrijven, want één vergeten komma geeft een foutmelding, en bekijk het resultaat daarna met /permissions. Meer voorbeelden staan in de uitleg over toestemmingsregels.

Om elke sessie in manual mode te laten beginnen, zet je in ~/.claude/settings.json in je thuismap onder permissions de instelling "defaultMode": "default". Let wel: auto mode als beginstand instellen werkt niet in het instellingenbestand van een project, alleen in je eigen instellingen in je thuismap.

Een deny-regel is een flinke hindernis, maar geen garantie. Een regel op .env houdt Claude zelf bij dat bestand weg, maar een script dat Claude laat draaien, kan het in principe nog steeds openen. Ook met zo’n regel zet je dus geen wachtwoorden in een opdracht.

Probeer het vandaag. Start Claude Code, druk één keer op Shift+Tab en kijk of er manual mode on staat. Geef een kleine opdracht en lees mee. Doe je volgende grotere klus in plan mode, en stuur het plan minstens één keer bij voordat je het goedkeurt. Je merkt dan snel dat bijsturen in een plan één zin kost, en achteraf repareren een avond.